Hoogleraar informatica Daniel Lemire heeft de historische prijsontwikkeling van werkgeheugen opnieuw berekend. Zijn conclusie: RAM kost per eenheid weer evenveel als in 2007 – een ongekend geval.
Sinds de zomer van 2025 kent de geheugenmarkt maar één richting. De analisten vanJ.P. Morgan Global Researchschatten dat de prijs van DRAM tegen eind 2026 met meer dan 400 procent zal stijgen ten opzichte van begin 2024. Daniel Lemire, hoogleraar informatica aan de Université du Québec, zette de historische prijscurve naast de huidige marktgegevens.
Zijn conclusie: ongeveer twee decennia aan vooruitgang zijn zojuist tenietgedaan; RAM kost per eenheid ongeveer evenveel als in 2007. Een vergelijkbare ommekeer kent hij niet uit de techniekgeschiedenis.
Een performance-onderzoeker analyseert de opslagmarkt
Lemire is buiten de opslagbranche vooral bekend als ontwikkelaar van »simdjson« bekend, een JSON-parser die gegevensformaten via SIMD-commando’s ontleedt. Zijn specialisme is softwareprestaties – geheugen is dus het materiaal waarmee hij dagelijks werkt.
In deze context stelt de onderzoeker de vraag wat de stijgende kosten betekenen voor de manier waarop software wordt gebouwd en komt daarbij tot twee oplossingen: Er zijn zuinigere AI-systemen nodig – of methoden waarmee veel meer geheugen veel sneller kan worden geproduceerd.
Historisch gezien is computergeheugen al decennia lang exponentieel in prijs gedaald. Maar we hebben zojuist zo’n 20 jaar vooruitgang tenietgedaan.
RAM per eenheid is ongeveer even duur als in 2007.
Voor zover ik weet, is dit een historische anomalie. Ik kan me geen vergelijkbare… pic.twitter.com/UH6LgZ1fc4
— Daniel Lemire (@lemire) 5 augustus 2026
De gegevens zijn afkomstig vanStanford DAM Project, dat de goedkoopste consumentenreep van de maand op Amazon als marktbodem hanteert. DDR5 ligt daar tussen de 11,41 en 13,28 dollar per GByte.
Het goedkoopste aanbod wordt geregistreerd, dat volgens het project vaak te maken heeft met een uitlopende generatie in de uitverkoop. Afhankelijk van hoe je het berekent, kom je op twee momenten in het verleden uit:
- Zonder correctie voor inflatie gaat de bandbreedte terug tot het jaar 2008. Destijds haalde DDR2-800 een snelheid van 6,4 GByte/s per kanaal, terwijl DDR5-6000 ongeveer 48 GByte/s haalt.
- Gecorrigeerd voor inflatie naar de Amerikaanse dollar van 2024 daalt het bereik naar 10,94 tot 12,74 Amerikaanse dollar – een niveau dat DDR3 voor het laatst in 2011 haalde (via Tom’s Hardware).
Ongelijk plus: 20 procent productie tegenover 200 procent vraag
De oorzaak is de veelbesproken verschuiving in prioriteiten bij geheugenfabrikanten: SK Hynix, Samsung en Micron richten zich bij voorkeur op de productie van HBM-geheugen (»High Bandwidth Memory«). Dit gestapelde geheugen is van fundamenteel belang voor AI-versnellers en bovendien enorm winstgevend voor de bedrijven.
- Lemire citeert in dit verband het jaarverslag van SpaceX, waarin staat dat de geheugenproductie jaarlijks met 20 procent toeneemt.
- De vraag groeit in dezelfde periode echter met 200 procent – het aanbod kan dit dus niet bijhouden, waardoor particuliere klanten te maken krijgen met explosief stijgende prijzen.
Nieuwe productielijnen zullen echter pas eind 2027 van start gaan. Gezien de hierboven beschreven kenmerken van de huidige crisis valt nog te bezien of er tegen die tijd een van de door Lemire beschreven uitwegen zal worden ingeslagen – of dat we ons hier moeten instellen op een nieuw »normaal«.
