Een consumentenorganisatie in Nederland heeft een rechtszaak tegen Sony aangespannen. Het afzien van schijfjes in de toekomst zou in strijd zijn met het mededingingsrecht.
Fysieke gameschijfjes zorgen momenteel niet alleen bij GTA 6 voor discussie. Ook Sony krijgt momenteel scherpe kritiek nadat het bedrijf het plan heeft gepresenteerd om vanaf 2028 games voor de PlayStation alleen nog digitaal te distribueren.
Dit leidt nu zelfs tot een rechtszaak van bijna een half miljard, aangespannen door de Nederlandse consumentenorganisatie Stichting Massaschade & Consument (viaFortune). De vereniging vertegenwoordigt in totaal 1,7 miljoen PlayStation-gebruikers in Nederland en stelt dat de 30 procent die Sony proportioneel inhoudt op verkopen in de PlayStation Store, de markt zonder fysieke schijfjes zal schaden.
Want als er geen gezonde concurrentie meer kan bestaan tussen andere verkopers,ontstaat er in zekere zin een digitaal monopolie, dat spelers ook uitsluit van het doorverkopen of kopen van goedkopere tweedehands-games.
Creëert Sony zo een monopolie voor (digitale) PlayStation-spellen?
Dat eerste zou zelfs voor Sony zelf een probleem kunnen blijken te zijn, want de uitgever schiet zichzelf hiermee een beetje in de voet. Het tijdschrift Fortune sprak met econoom Andrew Ching, die de situatie eveneens kritisch beoordeelt. De deskundige geeft aan dat Sony tot nu toe altijdtegen beschuldigingen op het gebied van mededingingsrecht heeft aangevoerd dat er voldoende concurrentie is.Het bedrijf verwees daarbij specifiek naar de fysieke gamehandel.
Als dit distributiekanaal nu wegvalt, kan Sony niet meer zo gemakkelijk beweren dat de PlayStation Store geen monopolie is. Als dat na de wijzigingen wordt vastgesteld, zou Sony wettelijk verplicht kunnen worden om ofwel zijn tarieven te verlagen, ofwel weer alternatieve distributiekanalen toe te staan – bijvoorbeeld via andere digitale verkopers en winkels. Dat is ook wat de rechtszaak naast de schadevergoeding eist. Er worden dus geenfysieke schijfjes opgelegd
.
Deze rechtszaak betekent echter niet automatisch dat Sony op grond van het mededingingsrecht wordt vervolgd– ook niet zonder schijven. Sony kan namelijk nog steeds aanvoeren dat spelers op elk moment kunnen overstappen naar een ander platform, zoals de Nintendo Switch of de Xbox Series, en dat het daarom geen echt monopolie betreft.
Of de beschuldiging nu terecht is, is dus een kwestie van interpretatie. Theoretisch zou Sony zonder fysieke schijven onontkoombaar zijn als het om PlayStation-games gaat, omdat het bedrijf dan de verkoop en prijsstelling volledig controleert. Dat zou dan een monopolie zijn. Hetzelfde geldt echter niet als men kijkt naar de videogamemarkt als geheel, omdat spelers immers kunnen uitwijken naar andere platforms.
De spelerswillen digitaal
, maar ook Sony profiteert ervan
Sony heeft de overstap van fysieke schijf overigens gemotiveerd met het argument,dat de meeste spelers en speelsters deze simpelweg niet meer kopen. Meer dan 80 procent van de game-aankopen voor de PlayStationzullen al digitaal verlopen. Men mag echter niet vergeten dat daarmee nog steeds bijna 20 procent van de spellen als fysieke doos over de toonbank gaat.
Ching voegt hier ook aan toe dat voor velen ook de emotionele component een rol speelt. Zelfs spelers die geen tweedehands spellen kopen of verkopen, worden hier beroofd van een mogelijkheid die ze voorheen in theorie wel hadden. Dat maakt de verontwaardiging begrijpelijk, ook al schetsen de pure cijfers een ander beeld.
Daarnaast zou Sony ook enorm profiteren van de verandering, omdat er veel kosten worden bespaard als er geen schijfjes meer geproduceerd hoeven te worden. En zoals hierboven al vermeld, zal het bedrijf er waarschijnlijk ook blij mee zijn dat het doorverkopen van tweedehands spellen niet meer mogelijk zou zijn. Het gaat dus zeker niet om een onbaatzuchtige stap ten behoeve van de spelers.
Volgens Ching zou Xbox van deze kans gebruik kunnen maken om tegenover de spelers te benadrukken dat men blijft inzetten op fysieke schijfjes – wat op zijn beurt sommigen ertoe zou kunnen bewegen om over te stappen. Het is echter de vraag hoe realistisch deze stap op dit moment is, gezien alle ontslagen en veranderingen bij Microsoft. Alles wat je hierover moet weten, lees je in de linkbox hieronder. Als alternatief biedt ook onze video over dit onderwerp een goed overzicht.
Niets is meer van ons
: de Reddit-community geeft uiting aan haar ergernis
Ironisch genoeg heeft Sony meer dan 10 jaar geleden precies deze stap gezet en zich uitgesproken voor fysieke schijven, terwijl de concurrentie uitsluitend op digitale distributie wilde inzetten. Nu krijgt het bedrijf juist hiervoor kritiek. De gamers uiten hun ongenoegen onder andere op Reddit,waar bijvoorbeeld dit berichtover30.000 upvotes en iets minder dan 1.700 reacties heeft verzameld.
https://www.reddit.com/r/gaming/comments/1uuf8et/sony_essentially_destroys_its_own_defense_sonys/? embed_host_url=https%3A%2F%2Fwww.gamestar.de%2Fartikel%2Fplaystation-sony-keine-disks-klage%2C3456219.html
Velen gaan in op de (mogelijke) juridische gevolgen of benadrukken hoe spelervijandig het concept is. Anderen halen echter ook emotionele voorbeelden aan die in de berekeningen nauwelijks tot uiting komen – bijvoorbeeld het gevoel om een fysieke versie van Skyrim onder de kerstboom te vinden, of hoe het in de toekomst zal gaan met kinderen zonder snel internet, die misschien games lenen bij de plaatselijke bibliotheek.
Weer anderen denken nog een stap verder en vragen zich af of we op een gegeven moment op het punt komen dat games, net als onlangs veel films en series in de PlayStation Store, zomaar zonder waarschuwing uit onze digitale bibliotheken worden verwijderd.
Wat vinden jullie hiervan? Kopen jullie graag fysieke schijfjes – nieuw of tweedehands – om games echt te bezitten, of zijn jullie al voornamelijk overgestapt op digitale versies? Laat het ons weten in de reacties!
