Andere gamemakers liggen al lang onder vuur vanwege lootbox-mechanismen. In New York heeft het Openbaar Ministerie nu een rechtszaak aangespannen tegen Counter-Strike-ontwikkelaar Valve, omdat hun games illegaal gokken zouden bevorderen.
De discussie over lootboxen is inmiddels al lang aan de gang. Terwijl critici de skin-kisten als verboden gokmechanismen zien, beschouwt de game-industrie ze als een miljardenbusiness.
Uitgevers binden spelers hiermee voor de lange termijn aan een product en financieren zo de enorm stijgende ontwikkelingskosten. Juridisch gezien bevinden de gameproducenten zich hierbij vaak in een grijs gebied, omdat de grenzen met het streng gereguleerde gokken vervagen. In verschillende landen zijn daarom al rechtszaken aangespannen tegen uitgevers die lootboxen in hun games gebruiken.
Ook de Amerikaanse staat New York maakt nu serieus werk van deze kwestie: volgens persbureau Reuters heeft procureur-generaal Letitia James bij een rechtbank in Manhattan een rechtszaak aangespannen tegen Valve, de exploitant van Steam.
Zij beschuldigt de uitgever van de multiplayer-hits Counter-Strike, Dota en Team Fortress ervan illegaal gokken te bevorderen en kinderen daarmee doelbewust tot spelverslaving te verleiden. Het doel van de rechtszaak is om Valve deze praktijken te verbieden en het bedrijf tot een boete te veroordelen.
Digitale speelautomaten
De aanklacht bekritiseert vooral het uit Counter-Strike bekende lootbox-systeem: spelers kopen hier voor 2,50 dollar een digitale sleutel om een kist te openen. Volgens James doet de visuele vormgeving in het spel denken aan een klassieke gokautomaat. Een virtueel wiel draait en spuugt aan het einde een volledig willekeurig voorwerp uit.
Vaak krijgen kopers een wapenskin die slechts enkele centen waard is. Zeldzame messen kunnen daarentegen prijzen van enkele duizenden dollars opbrengen. Spelers verhandelen deze voorwerpen op de eigen Steam Community Market of op sites van derden. Valve verdient aan elk van deze verkopen via commissies.
James ziet hierin een enorm risico voor de bescherming van minderjarigen. De rechtszaak citeert studies van het ministerie van Volksgezondheid, waaruit blijkt dat kinderen die vóór hun twaalfde in aanraking komen met gokken, als volwassenen vier keer meer risico lopen op gokverslaving.
Lootboxen: hoe is de situatie in Duitsland?
In Duitsland vallen lootboxen volgens de huidige wetgeving meestal niet onder de klassieke kansspelwet. De reden: de getrokken virtuele items hebben volgens de definitie in theorie geen directe financiële tegenwaarde in de echte wereld. Een algemeen verbod op de kisten, zoals dat bijvoorbeeld in buurland België bestaat, is hier dus niet van toepassing.
De staat heeft de afgelopen jaren echter gereageerd: sinds een hervorming van de wet op de bescherming van minderjarigen worden gesimuleerde gokmechanismen en te koop aangeboden willekeurige dozen rechtstreeks meegenomen in de leeftijdsclassificatie. De USK bestraft games met agressieve lootbox-mechanismen inmiddels strenger om kinderen en jongeren gericht te beschermen.
Drastische straffen geëist
De New Yorkse justitie eist dan ook strenge maatregelen. Valve moet de lootbox-mechanismen permanent uit zijn games verwijderen. Bovendien eist James financiële compensatie voor de getroffen spelers en een enorme boete. Deze moet drie keer zo hoog zijn als de vermeende illegaal behaalde winst. Valve zelf heeft zich tot nu toe niet uitgelaten over de beschuldigingen.
De rechtszaak tegen Valve past in het kader van het huidige strenge optreden van de Amerikaanse autoriteiten. In januari 2025 veroordeelde de Amerikaanse handelsautoriteit FTC de studio achter Genshin Impact tot een boete van 20 miljoen dollar. Ook in dit geval stonden misleidende lootboxen en gebrekkige bescherming van minderjarigen centraal in het onderzoek.
